Yumurtalık Kanseri
Yumurtalık kanseri; kadınlarda en sık görülen kans...
Stresli yaşam, çevresel faktörler ve sağlıksız alışkanlıklar infertilite oranlarını artırmıştır. Hormon tedavileri, aşılama (IUI), tüp bebek (IVF) ve mikroenjeksiyon (ICSI) gibi yöntemlerle birçok çift çocuk sahibi olabilmektedir. Ancak başarılı bir tedavi için önce altta yatan nedenin doğru şekilde tespit edilmesi büyük önem taşır.
İnfertilite, bir çiftin en az 12 ay boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edememesi durumudur. Primer infertilite, hiç gebelik oluşmamış durumları ifade ederken, sekonder infertilite daha önce en az bir gebelik yaşanmış ancak tekrar gebelik elde edilememesi durumudur. İnfertilite, hem kadın hem de erkek üreme sistemini ilgilendiren bir durum olup, bazen hiçbir belirgin neden olmadan da ortaya çıkabilir. Tıbbi değerlendirme sürecinde, çiftlerin doğurganlık potansiyelleri incelenir ve gerekli testler yapılır.
Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, infertilite dünya genelinde her 6 çiftten 1’ini etkileyen yaygın bir sağlık sorunudur. Bu durum, üreme sisteminin fonksiyonel bir bozukluğu olarak kabul edilir ve tıbbi değerlendirme gerektirir. İnfertilite, primer (hiç gebelik oluşmamış) ve sekonder (önceden gebelik yaşanmış ancak tekrar sağlanamamış) olmak üzere iki gruba ayrılır.
Primer (Birincil) İnfertilite; Primer infertilite, çiftin daha önce hiç gebelik yaşamamış olması durumudur. Yani, kadın daha önce hiç hamile kalmamış ve gebelik oluşmamıştır. Üreme sistemindeki doğuştan gelen anormallikler, hormonal bozukluklar veya sperm kalitesine bağlı problemler primer infertilitenin değerlendirilmesini gerektirir.
Sekonder (İkincil) İnfertilite; Sekonder infertilite, daha önce en az bir gebelik yaşanmış ancak tekrar gebelik elde edilememesi durumudur. Önceki gebelik düşük, dış gebelik veya canlı doğumla sonuçlanmış olabilir. Ancak sonraki denemelerde gebelik gerçekleşmez. Doğum sonrası gelişen komplikasyonlar, enfeksiyonlar veya hormonal değişiklikler sekonder infertilitenin nedenleri arasında yer alabilir.
Kadın kaynaklı infertilitenin birçok farklı sebebi olabilir. Bunlar arasında hormonal dengesizlikler, yumurtlama bozuklukları, tüplerin tıkalı olması veya rahimde yapısal anormallikler yer almaktadır.
Kadınlarda infertilitenin yaygın nedenleri:
İnfertilite teşhis aşamasında öncelikle erkekten sperm analizi istenir. Eğer sperm değerleri normal ise, kadının doğurganlık durumu detaylı şekilde incelenir. Kadınlarda teşhis için hormon testleri yapılarak FSH, LH, AMH, prolaktin ve tiroid hormon seviyeleri değerlendirilir. Ultrason ile yumurtalık rezervi ve rahmin durumu incelenirken, histerosalpingografi (HSG) ile fallop tüplerinin açık olup olmadığı kontrol edilir. Endometriozis veya pelvik yapışıklık şüphesi durumunda laparoskopi uygulanabilir. Erkeklerde sperm analizi yapılarak sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi değerlendirilir. Ayrıca, testosteron ve diğer üreme hormonları test edilerek hormonal bir dengesizlik olup olmadığı belirlenir. Gerekli durumlarda genetik testler yapılarak Y kromozomu bozuklukları araştırılabilir. Bu testler sonucunda infertiliteye neden olan faktörler tespit edilerek uygun tedavi yöntemi belirlenir ve çiftin çocuk sahibi olabilmesi için en doğru yol haritası oluşturulur.
İnfertilite tedavisi, kişiye özel olarak planlanan ve teşhis edilen soruna göre şekillenen bir süreçtir. Günümüzde gelişen tıbbi yöntemler sayesinde çiftlerin çocuk sahibi olma şansı oldukça yüksektir. Tedavi sürecinde ilk olarak yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Sigara ve alkol tüketiminin bırakılması, kilo kontrolü ve sağlıklı beslenme gibi faktörler doğurganlığı artırabilir. Hormonal dengesizliklerin olduğu durumlarda ilaç tedavisi uygulanır. Kadınlarda yumurtlamayı destekleyen klomifen sitrat ve gonadotropinler gibi ilaçlar sıkça kullanılır.
İleri düzey infertilite vakalarında aşılama (IUI) yöntemi uygulanarak spermler doğrudan rahim içine yerleştirilir ve gebelik şansı artırılır. Daha karmaşık vakalarda ise tüp bebek (IVF) yöntemi devreye girer. Bu yöntemde yumurtalar laboratuvarda döllenerek embriyo rahme transfer edilir. Mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemi ise tek bir sperm hücresinin doğrudan yumurtanın içine enjekte edilmesiyle döllenmeyi sağlar. Bunun yanı sıra, endometriozis, miyomlar veya tüp tıkanıklıkları gibi durumlar için cerrahi müdahaleler uygulanabilir.
İnfertilite tedavi edilebilir mi?
Evet, infertilite günümüzde birçok yöntemle tedavi edilebilir. Yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavileri, aşılama (IUI), tüp bebek (IVF), mikroenjeksiyon (ICSI) ve bazı cerrahi müdahaleler gebelik şansını artırabilir.
Stres kısırlığa neden olur mu?
Evet, kronik stres hormon seviyelerini etkileyerek yumurtlama bozukluklarına ve sperm kalitesinde düşüşe neden olabilir. Bu yüzden stres yönetimi, gebelik şansını artırmada önemli bir faktördür.
Yaş ilerledikçe infertilite riski artar mı?
Evet. Kadınlarda doğurganlık 30 yaşından itibaren azalmaya başlar ve 35 yaş sonrası hızlı bir düşüş görülür. Erkeklerde de yaş ilerledikçe sperm kalitesi ve hareketliliği azalabilir, ancak kadınlara göre etkisi daha hafiftir.
Çocuğum olup olmayacağını nasıl anlarım kadın?
Kadınlarda doğurganlığı anlamak için düzenli adet döngüsü olup olmadığı, yumurtlama belirtileri (örneğin yumurtlama dönemi akıntısı ve hafif kasık ağrısı) ve hormon seviyelerinin normal olup olmadığı değerlendirilmelidir. Kesin bir teşhis için AMH testi ile yumurtalık rezervi ölçülmeli ve ultrason ile rahim ve yumurtalık yapısı kontrol edilmelidir. Eğer 1 yıl boyunca korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmuyorsa, bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.
İnfertilite tedavisinde kullanılan ilaçlar nelerdir?
İnfertilite tedavisinde kullanılan ilaçlar, sorunun kaynağına göre farklılık gösterir. Kadınlarda yumurtlamayı desteklemek için ovülasyon indükleyici ilaçlar, gonadotropinler ve insülin direncine yönelik tedaviler uygulanabilir. Erkeklerde ise sperm üretimini artırmak için hormon düzenleyici ilaçlar ve antioksidan takviyeler kullanılabilir.
Kısırlık Probleminde Yapılacak İncelemeler hakkında bilgi almak isterseniz eğer ki; İlgili linke tıklayabilirsiniz.
İlgili link: https://www.aysedarama.com/kisirlik-probleminde-yapilacak-incelemeler